Grafmonument Jos Denissen gemeentelijk monument

Foto: Gemeente Tilburg

Het college heeft het grafmonument ter nagedachtenis van de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen Jos (Adrianus Josephus) Denissen in Berkel-Enschot aangewezen als gemeentelijke monument.

Het grafmonument bevindt zich op de begraafplaats bij de Willibrorduskerk aan de Dom. S. Dubuissonstraat. Het verzoek tot het aanwijzen van het grafmonument komt van Heemkundekring De Kleijne Meijerij en de familie Denissen. Het parochiebestuur en de beheerder van de begraafplaats in Berkel-Enschot en de omgevingscommissie ondersteunen de aanwijzing van harte.

Geschenk dienstmakkers

Sergeant Denissen kwam om het leven in de meidagen van 1940 bij de Duitse inval. Het graf is geschonken door zijn dienstmakkers en het liggend kruis door zijn familieleden. Het graf is geheel opgebouwd uit hardsteen met een plaquette van wit marmer met de tekst: ‘Hier rust onze strijdmakker Adrianus Josep. Denissen In de strijd van ’t Vaderland gewond te Alblasserdam 11-5-1940 Overl. te Gorinchem 12-5 D a v’.

Deel geschiedenis Berkel-Enschot

Het verhaal achter het grafmonument is nadrukkelijk een deel van de geschiedenis van het dorp Berkel-Enschot. Het verhaal is illustratief voor het leed dat oorlog teweeg kan brengen in een familie en een dorp. De wens om te herdenken en hierbij stil te staan leeft nog steeds. Het college wijst het grafmonument dan ook aan, zodat ook in de toekomst dit herdenken de ruimte heeft.

Dat het college het grafmonument juist in deze maand aanwijst heeft meerdere redenen. Op 27 oktober 1944 werd Berkel-Enschot namelijk bevrijd. Deze datum is daarom altijd een bijzonder moment, waarbij er aandacht is voor de Tweede Wereldoorlog en de impact daarvan op de lokale samenleving. Daarnaast is de conditie van het grafmonument kwetsbaar. Het is noodzakelijk om spoedig te restaureren. Met deze aanwijzing is het mogelijk dat de gemeente Tilburg daar een substantiële financiële bijdrage aan levert.

Het verhaal zichtbaar houden

De aanwijzing van dit graf, als cultuurhistorisch waardevolle locatie en identiteitsdrager past bij het Bestuursakkoord 2018 – 2022, waarin de gemeente heeft aangegeven erfgoed als waardevol onderdeel van de DNA van de stad te zien. Ook sluit het aan bij de ambities van de Omgevingsvisie Tilburg 2040 en de Routekaart Ruimtelijk Cultureel Erfgoed uit 2016. Het onderstreept het belang dat de gemeente hecht aan het verhaal van stad, dorp of buitengebied en het zichtbaar houden van dit verhaal. De gemeente treedt bij de selectie van nieuwe monumenten zoals dit grafmonument soms buiten de gebaand paden, door niet alleen architectuurhistorische toppers aan te wijzen, maar vooral te kiezen voor objecten die zijn verbonden met ons collectieve geheugen.

Het grafmonument is niet het eerste dat als (gemeentelijk) monument wordt aangewezen. In de gemeente Tilburg zijn eerder ook andere grafmonumenten aangewezen, zoals op de begraafplaats aan de Bredaseweg en het graf van pastoor Van Rijckevorsel uit 1886 in Berkel-Enschot.

Reacties